De titel van dit album verwijst naar het Jiddische woord mensj: letterlijk “een mens”, maar in het dagelijks gebruik iemand die handelt met integriteit, bewustzijn en verantwoordelijkheid. Voor Frederic Rzewski had de term precies deze betekenis. Een mensj is geen volmaakt persoon, maar iemand die volledig mens blijft — in staat tot twijfel, tegenspraak en kritisch denken, en bestand tegen passiviteit binnen grotere maatschappelijke systemen. Deze gedachte loopt stil maar consequent door zijn oeuvre. De hier samengebrachte stukken beslaan meer dan zestig jaar, van het begin van de jaren 1950 tot het laatste decennium van zijn leven, en vormen zo een soort tijdlijn door zijn loopbaan. De muzikale taal verandert, soms radicaal, maar de onderliggende thema’s blijven opvallend constant. Rzewski’s muziek gaat de dialoog aan met literatuur, politiek en geschiedenis, vaak via concrete situaties — gevangenschap, onrecht, persoonlijke crisis — maar nooit op een abstracte of afstandelijke manier. De vraag is steeds hoe individuen zich tot deze krachten verhouden, en of zij daarbinnen mens kunnen blijven. In die zin is de ethische dimensie van de Jiddische mensj niet alleen een titel, maar iets wat doorheen het hele programma hoorbaar is. Als geheel schetst deze opname het portret van een componist die nooit het idee heeft opgegeven dat muziek betekenis kan dragen die haarzelf overstijgt. Over decennia van werk heen blijft zijn stem helder in haar overtuiging dat kunst nog steeds de vraag kan stellen wat het betekent te leven — en te handelen — als mens.

Booklet: EN