De titel van dit album verwijst naar het Jiddische woord mensj: letterlijk “een mens”, maar in het dagelijks gebruik iemand die handelt met integriteit, bewustzijn en verantwoordelijkheid. Voor Frederic Rzewski had de term precies deze betekenis. Een mensj is geen volmaakt persoon, maar iemand die volledig mens blijft — in staat tot twijfel, tegenspraak en kritisch denken, en bestand tegen passiviteit binnen grotere maatschappelijke systemen. Deze gedachte loopt stil maar consequent door zijn oeuvre. De hier samengebrachte stukken beslaan meer dan zestig jaar, van het begin van de jaren 1950 tot het laatste decennium van zijn leven, en vormen zo een soort tijdlijn door zijn loopbaan. De muzikale taal verandert, soms radicaal, maar de onderliggende thema’s blijven opvallend constant. Rzewski’s muziek gaat de dialoog aan met literatuur, politiek en geschiedenis, vaak via concrete situaties — gevangenschap, onrecht, persoonlijke crisis — maar nooit op een abstracte of afstandelijke manier. De vraag is steeds hoe individuen zich tot deze krachten verhouden, en of zij daarbinnen mens kunnen blijven. In die zin is de ethische dimensie van de Jiddische mensj niet alleen een titel, maar iets wat doorheen het hele programma hoorbaar is. Als geheel schetst deze opname het portret van een componist die nooit het idee heeft opgegeven dat muziek betekenis kan dragen die haarzelf overstijgt. Over decennia van werk heen blijft zijn stem helder in haar overtuiging dat kunst nog steeds de vraag kan stellen wat het betekent te leven — en te handelen — als mens.

Booklet: EN

Erik Satie was echt een sleutelfiguur van de Franse muziek aan het begin van de 20e eeuw en blijft tot op vandaag kunstenaars inspireren en fascineren met zijn eigenzinnige, anticonformistische geest.

‘Satie toont een witte weg waarop iedereen vrij zijn sporen achterlaat.’ ‘Hij leeft graag waar het leven bruist; hij heeft een neus voor goede herbergen; hij weet een aangenaam klimaat te benutten.’ Met deze twee zinnen vat Cocteau perfect de sfeer van dit album samen. De Airs à faire fuir, Danses de travers, Préludes flasques, Profondeur, Effronterie en Désespoir agréable sluiten helemaal aan bij die “witte weg”. Gambades, Allons-y Chochotte, Je te veux, La Diva de l’empire en andere stukken – met Claron McFadden (sopraan) als gast – laten ons volop meegenieten van het bruisende cabaretleven in Montmartre. Als verrassende afsluiter onthult het cd-boekje een inédit tekst van de uitzonderlijke auteur Caroline Lamarche, opgedragen aan Monsieur Satie.

Booklet: FR, EN

In de twintigste eeuw creëerden componisten Erik Satie, Francis Poulenc en John Cage elk een stilte in de muziek—een caesuur—door de contrasten van het leven te verkennen: het lawaai van de buitenwereld en de stilte van innerlijke reflectie.
Satie balanceerde de flair van het cabaret met meditatieve stilstand. Poulenc onthulde zowel de charme als de onderliggende wanhoop van het cabaret, alvorens zich tot de religieuze muziek te wenden. Cage brak met de traditie en gebruikte experimentele eenvoud om de luisteraar naar binnen te keren en tot een dieper luisteren aan te zetten.

Een innerlijke reis—een Kamer om te Luisteren.

Booklet: EN, NL, FR

Gecomponeerd tussen 2006 en 2010 vormen Frederic Rzewski’s Nanosonatas een cyclus van 56 korte pianostukken, gestructureerd in acht boeken. Ontstaan na zijn omvangrijke werk The Road, richten deze sonates zich veeleer op beknoptheid, terughoudendheid en de poëtica van het onvoltooide. Elke nanosonate biedt een vluchtige glimp—ze suggereert grotere ideeën en stopt dan abrupt, zoals een personage bij Tolstoj dat in slechts enkele regels wordt opgeroepen.

Ondanks hun beknoptheid vertonen de Nanosonatas een opvallende diversiteit: echo’s van Scarlatti, Schumann, Sjostakovitsj, volksliederen, protestsongs en zelfs gebaren ontleend aan het boksen dragen allemaal bij aan een levendige en onvoorspelbare klankwereld. Diep persoonlijk en filosofisch omarmen ze imperfectie als esthetisch principe; ze verzetten zich tegen afsluiting en reflecteren op tijd, herinnering en kwetsbaarheid.

Rzewski beschouwde deze werken als onderdeel van een levende klaviertraditie—van Frescobaldi tot heden—en als voortzetting van de componist-uitvoerderlijn. De uitvoering van pianist Daan Vandewalle, gevormd door jarenlange artistieke dialoog met Rzewski, vangt zowel de intieme nuance als de radicale geest van dit meesterlijke late werk.

Booklet: EN

Een mijlpaal in de hedendaagse pianoliteratuur: The Road is de epische cyclus van Frederic Rzewski—bijna negen uur muziek gecomponeerd tussen 1995 en 2003. Opgezet als een “roman voor piano” verenigt het werk vertelkunst, improvisatie, politieke reflectie en virtuositeit in 65 stukken. Met referenties die variëren van jazz en volksmuziek tot Tolstoj en Gogol, tekent Rzewski een muzikale reis die even onvoorspelbaar en rijk is als het leven zelf.

Pianist Daan Vandewalle, een nauwe medewerker van Rzewski en de opdrachtnemer van vele werken, biedt een diep doordachte interpretatie die gevormd is door jarenlange dialoog met de componist. Zijn uitvoering brengt het volledige spectrum van Rzewski’s visie tot leven—intiem, radicaal en onverbiddelijk menselijk.

Booklet: EN

Ter gelegenheid van de 150e verjaardag van Maurice Ravel in 2025 presenteert Un Tombeau pour Ravel een muzikale reis waarin de stijlen van Ravel en de Franse barok, met name de werken van François Couperin, met elkaar worden verweven. Het programma van deze CD draait rond Le Tombeau de Couperin, dat Ravel tijdens de Eerste Wereldoorlog componeerde als zowel een eerbetoon aan de barokcomponisten als een gedenkteken voor zijn gesneuvelde kameraden. Deze opname omvat originele werken en zorgvuldig bewerkte arrangementen voor klavecimbel, die de invloeden van de 18e-eeuwse Franse muziek traceren. Zo wordt niet alleen Ravels inspiratiebron tijdens de creatie van deze pianocyclus geïllustreerd, maar wordt ook het tombeau als eerbetoon-genre verkend.

Booklet: EN, FR, ES

Elk land heeft een unieke orgelmuziektraditie, die vaak hand in hand gaat met de ontwikkeling van het instrument door de eeuwen heen. Toch blijft een groot deel van die orgelliteratuur verborgen voor het grote publiek. Ter gelegenheid van de restauratie van het Klais-orgel in de SintSalvatorskathedraal in Brugge presenteert titularis-organist Ignace Michiels een rijke selectie van Vlaamse orgelliteratuur uit de periode 1884-1961 Beginnend met de warme romantische klanken van Joseph Callaerts, laat Michiels de luisteraars kennismaken met het werk van componisten zoals André De Vaere, Edgar Tinel, Flor Peeters, Camiel Van Hulse en Herman Roelstraete. En terzelfdertijd toont hij de pracht en het rijke klankpalet van het bijzondere Klais Orgel.

Booklet: EN, FR, NL

“Oxalys en de Nieuwe Wereld”: in zijn nieuwste opname kijkt Oxalys naar Amerikaanse meesterwerken voor kamerensemble. Van Pulitzer Prize-winnaar Aaron Copland en zijn natuurlijke fresco Appalachian Spring tot de funky, groovin’ Meeelaan van iconische jazzman Wynton Marsalis en de legendarische Shaker Loops van minimal music icoon John Adams. Drie weinig bekende facetten van een bloeiende en inspirerende muziekcultuur, gespeeld door Oxalys, het vlaggenschip van de Belgische kamermuziekensembles, met hun gebruikelijke virtuositeit.

Booklet: EN, FR, NL, DE

In 1575-77 werd Venetië getroffen door een uitzonderlijk hevige pestepidemie, die in slechts twee jaar tijd een derde van de bevolking decimeerde. Om deze epidemie, die volgens de Venetianen aan de toorn van God te wijten was, te bestrijden, begonnen zij in 1575 met de bouw van de weelderige Chiesa del Redentore. Bij de inwijding van deze kerk en bij de religieuze diensten die volgden, werd muziek gespeeld van de beste componisten van de San Marco-basiliek, zoals Andrea en Giovanni Gabrieli. Enkele van deze werken staan op deze opname. Daarnaast is de Amerikaanse componist Robert Kyr uitgenodigd een nieuw werk bij te dragen dat een muzikaal en emotioneel verband wil leggen tussen de pest van de 16e eeuw en de pandemie van de 21e eeuw: Vigil: Darkness into light slaat een brug tussen het heden en de muziek van de Renaissance.

Deze suggestieve muziek wordt gebracht door de uitstekende zangers en instrumentalisten van het ensemble Concerto Palatino, waaronder Hana Blažíková, Alex Potter en Veronika Skuplik, onder leiding van Bruce Dickey.

Booklet: EN, FR, DE

Gezongen teksten: EN/LAT/IT/FR, EN